Ir o contido principal

Territorio Videoarte desde Centroamérica

Manuel Chavajay: "Oq Ximtali", 2017-2013

"Territorio" é a primeira mostra monográfica sobre videoarte e videoperformance de Centroamérica que se realiza en España. O proxecto explora o panorama da arte contemporánea desta rexión, destacando como dezaseis artistas de países pequenos souberon compensar a escaseza de recursos cunha grande imaxinación. A exposición céntrase nas prácticas de videoarte e videoperformance que comezaron a consolidarse na década dos noventa no escenario posterior aos conflitos armados que afectaron a varios deses países. Estas obras reflicten a debilidade das súas democracias e a presenza constante da violencia e da corrupción que marcan os seus contextos.

O desenvolvemento deste xénero en Centroamérica foi impulsado por pioneiros como os costarriqueños Otto Apuy e Manuel Zumbado ou a guatemalteca Sandra Monterroso. Consolidouse a finais dos noventa do século XX e principios do XXI, especialmente en Guatemala, con artistas de performance como Regina José Galindo e Aníbal López, que viron no vídeo unha ferramenta para rexistrar e potenciar as súas accións efémeras. A exposición está estruturada en tres ámbitos temáticos.

O primeiro presenta obras de Manuel Chavajay e Regina José Galindo (Guatemala), Donna Conlon (EUA/Panamá) e Patricia Belli (Nicaragua), que exploran a relación entre os elementos naturais, a vida e os conflitos humanos. Nunha segunda sala, pódese ver a obra de Karla Solano (Costa Rica), que traballa co corpo e coa súa expresividade, xunto a obras de artistas indíxenas de Guatemala, como Sandra Monterroso, Antonio Pichillá, Edgar Calel e Benvenuto Chavajay, cuxas creacións se centran no rescate de coñecementos ancestrais, a sanación das “feridas coloniais” e a denuncia da violencia e do racismo. A obra de Elyla (Nicaragua) revisa a historia e a identidade queer, Abigail Reyes (O Salvador) aborda o tema da emigración e Naufus Ramírez-Figueroa (Guatemala) céntrase na memoria histórica.

O último ámbito da exposición trata temas como a inseguridade urbana e o extractivismo. Nel inclúense traballos de Adán Vallecillo (Honduras), Jorge de León e María Adela Díaz (Guatemala). Tamén se presenta unha serie de vídeos do colectivo Macú, inspirada en eventos que marcaron a sociedade urbana guatemalteca na década dos noventa do século pasado.

En conxunto, a exposición aspira a ofrecer unha conversación polifónica a través de imaxes e sons que reflicten as sincronías, subxectividades e complexidades do territorio centroamericano, desbordando as súas fronteiras xeográficas.